Արեգ Գալստյան
Արեգ Գալստյան
Պատմական գիտությունների թեկնածու, The National Interest, Forbes, The Hill և American Thinker պարբերականների մշտական հեղինակ ու փորձագետ
Ինչպե՞ս համայնքը վերածել Սփյուռքի Տեղի ունեցավ հերթական Համահայկական համաժողովը, որն ակտիվ քննարկումների արժանացավ փորձագիտական եւ լայն հասարակական շրջանակներում: Ոմանք կարծում են, որ նման միջոցառումները կարեւոր են, քանի որ Հայաստանի եւ Սփյուռքի ներկայացուցիչները հայկական աշխարհի առջեւ ծառացած հրատապ խնդիրները քննարկելու հնարավորություն են ստանում: Մյուսները ակտիվորեն քննադատում են համահայկական հավաքը՝ մատնանշելով հստակ գործնական արդյունքների բացակայությունը: Երրորդները բավարարվում են նրանով, որ այդ համաժողովին մասնակցում են հայկական ծագմամբ հայտնի քաղաքական գործիչներ, տնտեսագետներ, գործարարներ, մարզիկներ եւ արվեստագետներ ամբողջ աշխարհից: Անիմաստ է պարզել, թե ով է ճիշտ, իսկ ով սխալ, քանի որ կողմերից յուրաքանչյուրը զինված է սեփական փաստարկներով: Այսօր կցանկանայի դիտարկել մի կարեւոր խնդրի լուծման՝ համայնքները Սփյուռքի վերածելու բանաձեւերից մեկը:
Տեղափոխելով «հայակենտրոնությունը» Երեւան Տարիքին զուգահեռ՝ յուրաքանչյուր մարդ փորձում է գտնել իրեն եւ իր տեղը գլոբալ աշխարհում: Կյանքի շատ որոշումներ մեզ տրվում են համեմատաբար ավելի արագ եւ հեշտ. սիրելի առարկաները դպրոցում, մասնագիտական կողմնորոշումը համալսարանում, սպորտաձեւը, սիրելի խոհանոցը, հագուստի ոճը եւ այլն: Սակայն մեր սեփական «Ես»-ի վերլուծման, գիտակցման եւ ընկալման հարցում մենք բախվում ենք լուրջ խնդիրների: Միջին դպրոցի ութերորդ դասարանում՝ իմանալով, որ մեր տոհմում եղել է պատմական գիտությունների չորս դոկտոր եւ մեկ ակադեմիկոս, ես սկսեցի լրջորեն զբաղվել պատմությամբ: Երեւի, ինքս ինձ ներշնչել էի, որ պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվելը նաեւ իմ կոչումն է: Հնարավոր է, որ պատմության եւ քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվելը յուրատեսակ պաշտպանական ռեակցիա էր, որի շնորհիվ միակ էթնիկ հային հաջողվեց վերացարկվել 90-ականների վերջերի եւ 2000-ականների սկզբների բարդ միջէթնիկական փոխհարաբերություններից: Բարեբախտաբար, դեռեւս կյանքի այդքան վաղ տարիքում, անգամ ինքս դա չգիտակցելով, հասկացա, որ դրական գնահատական ստանալու համար ես պետք է մյուսներից տասն անգամ ավելի շատ իմանամ, քանի որ նրանց ամեն ինչ շատ ավելի հեշտ էր տրվում:
Թրամփը, Իրանը,Ղարաբաղը… կամ ի՞նչ անի հայկական լոբբին Կրեմլին մոտ գտնվող բազմաթիվ բարձրաստիճան քաղաքական գործիչներ եւ փորձագետներ համոզված էին, որ հանրապետական Դոնալդ Թրամփի հաղթանակը կփոխի ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների բնույթը։ Մոսկվայում կարծում էին, որ ԱՄՆ նոր նախագահը կկենտրոնացնի ուժերը ներքին խնդիրների լուծման վրա, ինչպես նաեւ արտաքին քաղաքականության ոլորտում ուշադրությունը կսեւեռի չինական ուղղության վրա։ Ըստ այդ հաշվարկի՝ Ամերիկան պետք է թուլացներ դիրքերը Մերձավոր Արեւելքում եւ Արեւելյան Եվրոպայում։ Դեռ ավելին, ռուս փորձագետները ակտիվորեն քարոզում էին Վաշինգթոնի եւ Բրյուսելի միջեւ անխուսափելի կոնֆլիկտի առաջացումը, ինչն իր հերթին կհանգեցներ ՆԱՏՕ-ի պառակտմանը։ Առաջատար պետական լրատվամիջոցները դրական խոսքեր էին շռայլում Թրամփին բնութագրելիս, ներկայացնելով նրան որպես ապագա գործընկեր։
Հայկական «փափուկ ուժի» երեք հիմնասյուները Վերջին քսան տարիներին փոքր ու մեծ շատ երկրներ, ձգտելով իրենց գոյությունը պահպանել փոփոխվող աշխարհում, փորձում են յուրացնել Միացյալ Նահանգներում ստեղծված արտաքին քաղաքականության գործիքները: Միջազգային հանրությունն առավել ակտիվ քննարկում է «փափուկ» կամ «խելացի» ուժի գործոնը, որը դարձել է Ամերիկայի գլոբալ առաջնորդության պահպանման ու սնուցման կարեւորագույն տարրը: Ռուսաստանը, Չինաստանը, Հնդկաստանը, Թուրքիան, Ադրբեջանը, ինչպես նաեւ Ծոցի միապետությունները բազմաթիվ միլիոններ են ծախսում «փափուկ ուժի» ազգային հայեցակարգերի մշակումն ուսումնասիրելու վրա: Որոշ երկրներ ինչ-ինչ հաջողությունների են հասնում, մյուսներն անընդհատ տանուլ են տալիս: Մի շարք փորձագետներ սխալմամբ կարծում են, որ «փափուկ ուժ» ունենալու հաճույքն իրենց կարող են թույլ տալ միայն հարուստ պետությունները: Սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանի, Ղազախստանի եւ Թուրքիայի պես երկրները չկարողացան անհրաժեշտ արդյունքի հասնել, այն դեպքում, երբ Իռլանդիան, Իսրայելն ու Լեհաստանը գլխավորում են «փափուկ ուժը» արդյունավետ կիրառող երկրների ցուցակը:
Ինչպե՞ս դուրս գալ արտաքին քաղաքական տուրբուլենտությունից Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունների սկիզբը նշանավորվեց ռուսական գիտա-վերլուծական և լրագրողական ոլորտների ներկայացուցիչների մի շարք ուշագրավ այցելություններով: Այսպես, «Գրիբոյեդով» ակումբի հերթական նստաշրջանին մասնակցելու նպատակով Երևան ժամանեցին հայտնի լրագրողներ Դմիտրի Կիսելյովը և Վլադիմիր Սոլովյովը: Մամուլի ասուլիսի ժամանակ, որին ներկա էին տարբեր վերլուծական կենտրոնների, թերթերի և հեռուստատեսությունների ներկայացուցիչներ, ռուս լրագրողները անդրադարձան հայ-ռուսական հարաբերությունների մի շարք տնտեսական և ռազմա-քաղաքական ասպեկտների: Ընդհանուր առմամբ բավականին հետաքրքիր քննարկում ստացվեց: Սակայն ամենահիշարժան դրվագը Վլադիմիր Սոլովյովի մենախոսությունն էր պաշտոնական Երևանի արտաքին քաղաքական պասիվության և Մոսկվայում հայկական դիվանագիտական առաքելության ձախողումների մասին: Իր կարևորությամբ երկրորդը Կիսելյովի թեզիսն էր այն մասին, որ Ադրբեջանին զենք վաճառելով Ռուսաստանը ձեռք է բերում նրա նկատմամբ վերահսկողության գործիքներ: Այդ միտքը, ինչպես և ենթադրվում էր, հերթական արձագանքը առաջացրեց հայկական հասարակության շրջանակներում:
Մեր ընտրանին
banks.am
itel.am
sport
bravo.am